O WPŁYWIE ALKOHOLU

1. WSTĘP

Należy pamiętać, że alkohol oddziałuje na poszczególne osoby w różny sposób, nie dający się jednoznacznie określić, ponadto ten sam człowiek może zupełnie inaczej reagować na alkohol w zależności od sytuacji, pory dnia, stanu zdrowia, stopnia zmęczenia fizycznego i psychicznego oraz diety. Badania wskazują, że stężenia alkoholu 0,2 –0,5 promila zaburzają funkcje ruchowe, zmysłowe i intelektualne człowieka. Największym zagrożeniem dla otoczenia po spożyciu niewielkiej ilości alkoholu jest stężenie w granicach 0,5 –0,7 promila (2-3 piwa). Wynika ono z nieuzasadnionego wzrostu zaufania do swoich umiejętności, poprawie samopoczucia, osłabieniu samokontroli i nadmiernej pewności siebie. Przy tych stężeniach z reguły nie występują wyraźne zewnętrzne objawy bycia pod wpływem alkoholu i osoba taka sama nie zdaje sobie sprawy z występujących zaburzeń, a nawet jest przekonana, że jest się trzeźwa.
Z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, alkohol już przy stężeniu 0,2-0,4 promila powoduje drganie gałek ocznych, co ma bezpośredni wpływ na zaburzenie ostrości widzenia oraz zawężenie pola widzenia (efekt lornetki). Tym samym zmniejsza się zdolność równoczesnego odbierania większej liczby bodźców.

Stężenie powyżej 0,4 promila powoduje trudności w rozpoznawaniu obiektów o małym rozmiarze (kształtów, kolorów), zaburzenia koncentracji oraz zdolności adaptacji wzroku do światła i ciemności. Dalszy wzrost stężenia alkoholu prowadzi do zakłóceń działania kolejnych ośrodków układu nerwowego. Obserwuje się poprawę nastroju, gadatliwość, pojawiają się błędy w logicznym myśleniu, błędne sądy, spadek psychicznej tolerancji, niestabilność emocjonalna, znaczne opóźnienie czasu reakcji. Stężenie alkoholu powyżej 0,7 promila powoduje porażenie ośrodków podkorowych, odpowiedzialnych min. za sferę ruchów; występuje brak koordynacji ruchowej, mowa staje się niewyraźna.

2. O ALKOHOLU

Alkohol spożywany w postaci napojów alkoholowych (piwo, wino, wódka) to rozcieńczony związek chemiczny zwany alkoholem etylowym lub etanolem. Jego zawartość określana jest w procentach. Czyli piwo 5% oznacza, że 5% zawartości butelki stanowi etanol.
   
Nie ma różnicy w jakiej postaci spożywamy etanol, ważna jest tylko i wyłącznie jego ilość. To, że w drinku nie czuć alkoholu oznacza, że oszukaliśmy jedynie nasz smak, etanol zawarty w drinku, jako substancja chemiczna pozostaje nie zmieniony i znajdzie się we krwi, a alkomatu nie oszuka się.

Wielkość stężenia alkoholu we krwi określa się w promilach i oznacza ile gramów etanolu znajduje się w 1 litrze krwi. Stężenie zależne jest od naszej wagi czyli ilości płynów ustrojowych, w których rozcieńcza się wypity przez nas alkohol. Alkohol rozkładany jest przez wątrobę, szacunkowo ok. 12-15 g etanolu na godzinę przez mężczyzn i 8-10g przez kobiety.

Rozkład etanolu zależy jedynie od płci oraz sprawności procesu metabolizmu wątroby. Nie zależy natomiast od kondycji zdrowotnej organizmu, przyjmowanych leków, samopoczucia, diety, czy tez sytuacji stresowych. Wszystkie te okoliczności mają wpływ na to, jak czujemy się po alkoholu (bardziej czy też mniej pijani), ale nie mają wpływu na stężenie etanolu we krwi oraz jego rozkład.

Wypijając pół litra wódki przyjmujemy ok. 200 g etanolu, wątroba potrzebuje ok. 16 godz. na wyeliminowanie takiej ilości etanolu. Nie ma znaczenia, że nie czuliśmy się pijani, że tańczyliśmy przez 4 godziny, ani nawet, że spaliśmy 8 godzin i obudziliśmy się bez kaca z dobrym samopoczuciem. To wciąż tylko 12 godzin, a wątroba potrzebuje 16. Większość zatrzymanych pijanych kierowców to tacy, którzy nie byli świadomi jak rozkłada się alkohol i zaufali swojemu samopoczuciu…

3. ZAWARTOŚĆ ALKOHOLU WE KRWI i JEJ WPŁYW NA KIEROWCĘ

To ilość alkoholu etylowego we krwi, określana najczęściej w promilach. Wartość ta wykorzystywana jest przez policję i sankcjonowana przez prawo karne.

Najbardziej wiarygodne wyniki w zakresie zawartości alkoholu we krwi, daje laboratoryjne badanie krwi. W następnej kolejności są to wyniki alkomatu, który jednak określa zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu.
 
Szczytowe stężenie alkoholu u osoby pijącej na czczo pojawia się po 0,5-1 godzinie, u pijącej "na pełny żołądek" - po 1,5-3 godzinach. Przeciętnie człowiek spala w ciągu godziny od 0,12 do 0,15 promila alkoholu zawartego we krwi.
 

Na zawartość alkoholu we krwi wpływają następujące czynniki:

 
• proporcjonalnie ilość wchłoniętego czystego alkoholu
 
• spożywanie pokarmów przed, w trakcie, lub po piciu alkoholu (posiłki opóźniają wchłanianie)
 
• odwrotnie proporcjonalnie zawartość wody (płynów ustrojowych) w organizmie, zależna m.in. od wagi ciała i płci (współczynnik 0,7 dla mężczyzn i 0,6 dla kobiet)

Rozkład alkoholu (a w następstwie spadek stężenia alkoholu we krwi) zależy od płci (u mężczyzn od 10 do 12 g, u kobiet od 8 do 10 g na godzinę) oraz sprawności procesu metabolizmu. Nie zależy natomiast od stanu zdrowia, przyjmowanych leków, nastroju psychicznego, napięcia wewnętrznego czy stresu; czynniki te mają wyłącznie wpływ na samopoczucie po spożyciu alkoholu i subiektywne poczucie upojenia.

Wpływ zawartości alkoholu we krwi na kierującego pojazdem:

Stężenie alkoholu:	Objawy u kierującego pojazdem:
do 0,5	Lekkie oszołomienie i rozluźnienie. W przypadku zaistnienia zdarzenia, które zmusza do błyskawicznej reakcji, kierujący pojazdem reaguje gwałtownie i nieadekwatnie do sytuacji.
0,5 - 1,0	Znacznie wydłużony czas reakcji na zdarzenia. Podejmowane decyzje są często nieprawidłowe. Ostrość widzenia pogarsza się. Występują zaburzenia koordynacji ruchowej i brak wyczucia odległości.
1,0 - 1,5	Lekceważenie uczestników ruchu drogowego. Występują zaburzenia równowagi, przejawiające się trudnością w utrzymaniu prawidłowego kierunku jazdy. Zmienia się sposób mówienia, poziom argumentacji logicznej obniża się. Jazda staje się brawurowa, pojawia się brutalność w kierowaniu pojazdem.
1,5 - 2,0	Brak wyczucia prędkości, z jaką przemieszcza się pojazd. Lekceważenie innych uczestników ruchu drogowego. Występują zaburzenia równowagi psychofizycznej.
powyżej 2,0	Nieumiejętność wykonania podstawowych czynności związanych z prowadzeniem pojazdu. Brak wyczucia w prowadzeniu pojazdu, zła ocena sytuacji na drodze. Jeśli kierowcy uda się uruchomić samochód, stanowi krytyczne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu w tym życia i zdrowia jego uczestników.

 

4. OBLICZANIE ORIENTACYJNEJ ZAWARTOŚCI ALKOHOLU

Podjęto wiele prób oszacowania zawartości alkoholu we krwi. Nie są one dokładne, ponieważ zbyt wiele czynników wpływa na tę zawartość. Przydatne mogą być jednak w samookreśleniu.

1. Wzór Erika Widmarka:

 
• P - zawartość alkoholu we krwi w promilach
 
• A - ilość wypitego czystego alkoholu w gramach (pamiętać należy, że zawartość alkoholu w napojach podaje się zazwyczaj w procentach objętościowych, dlatego 500 ml wódki o zawartości 40% alkoholu zawiera 200 ml czyli 160 g alkoholu)
 
• K - współczynnik wynoszący (w przybliżeniu) 0,7 dla mężczyzn i 0,6 dla kobiet
 
• W - masa ciała w kilogramach.

2. Metoda porcji standardowych:

Bardzo przybliżona metoda samookreślenia momentu w którym można zasiąść za kierownicą. Opiera się na liczeniu porcji standardowych, czyli ilości napojów alkoholowych, które zawierają 10 gramów czystego alkoholu. Np.

(Powyższe wartości dotyczą wagowego stężenia procentowego. Ponieważ zawartość alkoholu w napojach podaje się zazwyczaj w procentach objętościowych, powyższe ilości napojów zawierają typowo 8 g alkoholu etylowego)

Szybkość rozkładu alkoholu u mężczyzn wynosi 10-12 g, u kobiet 8-10 g/h. Przyjmując wartość średnią, czyli 10 g, można założyć, że w ciągu jednej godziny wątroba spala jedną porcję standardową.

Źródło: wikipedia.org

5. DOPUSZCZALNA ZAWARTOŚĆ ALKOHOLU WE KRWI W EUROPIE